Kitaplardan Kısa Kısa

Harper Lee’nin tek romanı Bülbülü Öldürmek, ilk kez 1960 yılında yayımlanmış Pulitzer ödüllü bir roman. Amerikan Edebiyatının başyapıtlarından biri sayılıyor. Ben, Salinger’in Çavdar Tarlasında Çocuklar romanına çok benzettim. Basit dil yapısı ve her ikisinin de çocuk-ergen gözünden yazılmış olması önemli benzerliklerinden. Sel Yayınlarından olan baskısını çeviren Ülker İnce’yi de anmak gerekiyor. Oldukça kolay okunan akıcı bir dil kullanmış ki, orijinalinin de böyle olduğunu düşünüyorum. 1930’lar Amerikasının ırkçılık, cinsiyet ayrımcılığı sosyal statü farklılıkları ve adalet sistemi Finch Ailesinin gündelik yaşamı aracılığıyla dokuz yaşındaki kız çocuğu Scout Finch’in gözünden anlatılıyor . Bir kız babası olarak Atticus Finch’in çocuklarla olan diyaloglarındaki beklenmedik ve şaşırtıcı tespitleri ile yönlendirmeleri kitapta en çok zevk aldığım noktalardandı. Başta Atticus, Calpurnia ve Jem Finch olmak üzere tüm karakterlerin de kurgu olduğuna ihtimal veremeyeceğim şekilde otu...

Son zamanlarda daha önce okumadığım türleri denemeye çalışıyorum. Polisiye de bunlardan biri. Daha önce tercih etmememin nedeni ise az çok belli. Eskiden polisiye romanlar için, derinliği olmayan, okuduktan sonra okurda bir değişikliğe yol açmayacak, bir çırpıda okunabilecek, yalnızca okurken insana hoşça vakit geçirtecek kitaplar diye düşünürdüm. Aksiyon filmlerini de aşağı yukarı aynı nedenlerle izlemem. Tabi bu önyargı da bir yerde kırılacaktı. Denemek için en ünlülerinden birini seçtim, bu fırsatı Agatha Christe’ye verdim. Sonuç olarak yukarıda andığım gibi, bir çırpıda okudum, zaman zaman oldukça heyecanlandım ve genel olarak zekâ dolu cümleler gördüm. Diğer taraftan yukarıda andığımın aksine satır aralarına gizlenen psikolojik çözümlemeleri, hayata ve kişiliklere dair tespitleri zevkle yakaladım. Şimdiki fikrim ise şu; iyi romanlarda aradığımız yerli yerinde tespitler ve iyi psikolojik çözümlemeler bu tür kitaplarda beceriyle gizlenerek okura fark ettirmeden aktarıldığı içi...

Ferit Edgü Türk öykücülüğünün önemli isimlerinden biri. Ben hiç okumamıştım. Bilge’nin İngilizce dersinin bitmesini beklerken turladığım Çapa sokaklarında biraz da soğuktan kaçmak amacıyla girdiğim bir kitapçı dükkânında elime aldığım Bir Gemide’yi. Uzun zamandır merak ediyordum. Hemen oracıkta kitaba ismini veren öyküyü okudum. Daha önce Yapı Kredi Yayınlarının çıkardığı İnsanlar İçinde Bir İnsan adlı Sait Faik Hikaye Armağanı Antolojisi içinde de okumuştum aynı öyküyü.   Hem hatırladım hem de yeniden beğendim. Beğendikten ve o kadar okuduktan sonra biraz da bana bir süreliğine sıcak alan sağlayan kitapçıya minnetimden ötürü artık o kitabı almak zorundaydım. 1979 yılı Sait Faik Hikaye Ödülünü almış olan kitabın elimdeki baskısı Sel Yayınlarından 2014 yılınca çıkmış. Sekiz kısa öykü var. Kitaba adını veren Bir Gemide isimli öyküde Türkiye metaforu ile birlikte göndermeler, eleştiriler ve derinliği olan etkili cümleler dikkat çekiyor. Koku adlı öykü de yozlaşmış bir kent ve ...

Daron Acemoğlu’nun James Robinson ile birlikte yazdığı kitap, bütün dünyada çok okunanlar arasında, alanında bir klasik sayılıyor. Neden bazı ülkeler zenginken diğerleri sefalet içinde yaşıyor? Coğrafya gerçekten kader midir? Sanayi devrimi neden başka bir yerde değil de İngiltere’de ortaya çıktı? Diktatörler, neden böyle davranıyor? Gelişimin ve refahın önündeki engeller neler?   Gelişimin ve kalkınmanın tarihsel, sosyolojik süreçleri neolitik çağdan başlayarak günümüze kadar bu kitapta anlatılıyor. Amerika’nın sömürgeleştirilmesinin tarihteki önemli rolü ile altın ve gümüş gibi madenler bakımından zengin olan Orta ve Güney Amerika’yı sömürgeleştiren İspanyolların kısa sürede büyük paralara kavuşması, sonradan kıtaya giden İngilizlerin ise pek zengin olmayan kuzey Amerika’da dirençle karşılaşmaları, zor şartlar ve büyük yoksulluklar içinde var olabilmek için kapsayıcı ekonomik ve siyasi kurumlar inşa etmek zorunda kalmaları, sonucunda sanayi devrimine ulaşmal...

Bu sene başladığım Açıköğretim Sosyoloji Programındaki bir ders kitabında gördükten sonra okumaya karar verdim. Meğer kendi alanında bir klasikmiş. Kitaptaki çoğu şeyi en azından teorik olarak biliyor olmam okumakta zevk almamı engellemedi. Feodalitenin ayrıntılarına yolculuk yapılan ilk bölüm kitaba kolayca girmemi sağladı. Buradan anladığım bölgecilikten, kale kapılarını arkasına saklanan benci toplumdan yola çıkarak Avrupa futbolu ve Türkiye futbolu arasındaki farklılıkların sebepleri üzerine bir takım çıkarımlar yaptım ama bu ayrı bir yazının konusu, hatırlatın da bir ara yazayım. Anlatım tarzı ve özellikle tarihi vesikalardan bire bir yapılan alıntıları, fermanları, yasaları, dava dilekçelerini ve kararları okumayı da sevdim. Arşivcilik fena bir iş değilmiş gibi görünmeye başladı. Roman gibi okunan akıcı, anlaşılır, iyi Türkçe'si için çevirmeni Murat Belge'ye ayrıca teşekkürler. 

Mitlerin Kısa Tarihi, Karen Armstrong -Din-Bilim / Akıl-Mit. -Son gülen iyi güler misali Aristo ve Platon’u ilk anlayanlar ile son anlayanlar arasındaki fark. -Medeniyetin başlangıcı aynı zamanda nelerin sonu olacak? Alfa Yayınları

Antik dünya ile ilgili hep Roma’nın yolları, savaş teknolojileri, Yunan’ın tanrıları anlatılır. Oysa o yoları yapanlar kölelerdi ve tanrılara tapanlar halktı. Tarihi kazananlar yazar evet ama tarih sadece imparatorlardan, sultanlardan ibaret olmasa gerek. Antik Roma’da ve Yunan’da günlük hayat nasıldı, Acropolis’in yada Kolezyum’un uzaklarında neler oluyordu? Eşsiz heykellerin yanıbaşındaki insanlar pislik ve fakirlikle nasıl mücadele ediyordu? Yoksa adım başı bir filozofla mı karşılaşıyorlardı? Genellikle yukarıdan aşağıya okuduğumuz tarihe, aşağıdan bakarak yaklaşılmış dolayısıyla alışılmışın dışında ama zevkli bir anlatı olmuş. Domingo Yayınevinin Aklayakın serisinin üçüncü kitabının tercümesini Arzu Akgün yapmış. Okuduğum tercüme kitaplar içinde açık ara en akıcı ve anlaşılır olanı buydu sanırım. Böyle olunca kitabın tamamını su gibi içtim. Arzu Akgün’ün de burada en az yazar kadar takdir edilmesi gerekiyor. Ben teşekkür ediyorum.